Bağcılar Devlet Hastanesi, Merkez, Dr. Sadık Ahmet Cd No:5, 34200 Bağcılar/İstanbul

Yüz Kırıkları

Cildin Muayenesi :
Travmanın yerinin ortaya konmasında bireyin yeterli oksijen alıp almadığının ortaya konması, siyanozun saptanmasında rol oynar.
Baş ve Boyun Muayenesi :
Basit bir laserasyon, abrazyon varsa altta penetre kranial yaralanma ile karşılaşılabilinir. Servikal grafide istenmelidir.
Gözlerin Muayenesi :
Periorbital ekimozlar lokal travmalara bağlı olarak ortaya çıkarken anterior fossa travmalarını da düşündürmelidir. Rinorhea ethmoid kırıklarını, pupilla ödemi varlığı intrakranial basınç artmasını gösterir.
Kulaklar :
Kulak yolundan kan ve serebrospinal sıvı gelmesi kafa kaidesi kırığını düşündürür.
Burun :
Serebrospinal sıvı gelirse ethmoid kırık düşünülmelidir. Farklı pupil seviyeleri orbita veya zigoma kırıklarını düşündürür.

ÜST ÇENE, YÜZ KIRIKLARI VE TEDAVİ

Baş iskeletini oluşturan kemikler ile gövde ve etraf kemikleri arasında şekil, durum ve yapı bakımından büyük ayrıcalıklar vardır.Bu morfolojik ayrıcalık kemiklerin fonksiyon farklılıklarından ileri gelmektedir. Mandibula ve iç kulak kemikleri dışında diğer bütün kafa kemikleri hareketsiz eklemlerle birbirlerine bağlanmışlardır.Yüz kemikleri yassı ve incedir ve aralarında sinüsler yer alır. Baş iskeleti içinde bulundurdukları organa göre iki kısma ayrılır.Beyni içine alan,büyük bir boşluktan ibaret olan kısma nörokranium, ağız, burun boşluklarını sınırlayan, görme, tat alma ve koku duyusunu algılayan organları saran kısmına ise splanknokranium adı verilir. Yüz iskeletini oluşturan splaknokranium embriyolojik olarak kısmen yutak kavislerinde bulunan kıkırdak taslaklarında, kısmen de neurokraniumda olduğu gibi bu kısımları örten embriyonel bağ dokusundan meydana gelir. Yüz kemikleri travmalara karşı beyni bir amortisör sistemi gibi korurlar.Bu tampon sistemi olmasaydı kafa travmalarını çoğunluğu ölümle sonuçlanırdı.Travma sonucunda yüz kemikleri kendileri kırılma pahasına bile olsa önemli organların korunmasını üstlenirler.Travmanın şiddetine ve doğrultusuna bağlı olarak çeşitli yüz kemiği kırıkları oluşur.Özellikle günümüzde teknolojinin gelişmesi ve artan hıza bağlı olarak çoğalan trafik kazaları sonucunda yüz kemiklerini ilgilendiren çeşitli kırıklar oluşmaktadır. Otomobil kazalarından başka etyolojik nedenler arasında, spor kazaları, ev kazaları, iş kazaları, kavgalar, ateşli silah yaralanmaları sayılabilir. Bu travmalar sonucu oluşan kırıklar görülme sıklığına göre şu biçimde sıralanabilir. Burun kırıkları, zigomatik kemik kırıkları, mandibula kırıkları, orbita taban kırıkları, maksilla kırıkları, diş kırıkları, sinüs yaralanmaları, supraorbital bölge kırıkları, alveol kırıkları, nasoethmoid kırıklar. Bu nedenle hatalı yada yetersiz tedavi sonucunda birçok sekonder deformiteler çıkmaktadır.

YÜZ KIRIKLARINDA GENEL KURALLAR

Genel kural olarak yüz yaralanmaları ile gelen hastalarda yaşamı tehlikeye sokabilecek (kanama, hava yolu tıkanıklığı v.b.) nedenler acil olarak ortadan kaldırılmıştır. Daha sonra kırık sonucu deplase olmuş uçlar redükte edilerek normal anatomik konumuna getirilir ve gerektiğinde atksasyon uygulanır. Redüksiyon işlemi elle yapılabildiği gibi başarısız kalınan durumlarda cerrahi girişimlerle açık redüksiyon yapılarak kırıklar tedavi edilirler. Kırık bölgesine ulaşmak için ya ekstraoral yada ıntraoral yol kullanılır. Ekstraoral girişimlerde yüzde kalacak iz, intraoral girişimlerde infeksiyon riski tartışılıp değerlendirilmeli ve en uygun yol seçilmelidir. Günümüzde maksillofasiyal yöre kırıklarında geniş açık redüksiyon, plak ve vidalarla rijid ksasyon ve gerektiğinde kemik greftler ile onarım en uygun tedavi yöntemidir. Cerrahi girişimler sırasında kırık kemik parçaların yumuşak doku ilişkileri bozulmamışsa bu parçalar mutlaka yerine konulmalıdır ve ayrıca kırık kemik parçaların üzerleri sağlıklı yumuşak dokularla kapatılmalıdır.Kırık hattında diş varsa ve mukoza yırtılarak kırık hattı ağız içine açılmışsa diş mutlaka çıkarılmalıdır. Basit kırıklar lokal anestezi altında, komplike kırıklar genel anestezi altında ve ameliyathanede onarılmalıdır. Yüz kemiği kırıklarında zaman faktörü de önemlidir. Erken tedavi yaralanmadan sonraki ilk 48 saat içinde yapılmalıdır.